صفحه اصلي > آموزش و ارتقا سلامت > سایر موارد > مقاومت های دارویی 
مقاومت های دارویی
 

مقاومت دارویی

مقدمه 

هر ساله همزمان با سالروز تاسیس سازمان جهانی بهداشت، این روز به نام روز جهانی بهداشت و در کشور ما به عنوان هفته سلامت گرامی داشته می شود و یک مسئله بهداشتی که در تمام جهان وجود دارد انتخاب و برنامه هایی در سطح بین المللی منطقه ای و محلی سازمان دهی و اجرا می شود.

 

شعار هفته سلامت در سال 1390 (مقاومت به داروهای ضد میکروبی، یک تهدید جهانی) انتخاب شده است. مقاومت دارویی، اثربخشی بسیاری از داروهایی که امروز برای درمان بیماری ها و عفونت استفاده می شود را تهدید می کند.

 

ما در عصری زندگی می کنیم که پزشکی و کشف داروها پیشرفت چشمگیری داشته است و داروهای جدید و فوق العاده ای برای درمان برخی از بیماری ها در دسترس هستند که در چند دهه پیش و یا حتی در چند سال گذشته اثبات شده بود که ابتلا به آن ها کشنده می باشند.

 

ما در این دوره ای زندگی می کنیم که به آنتی بیوتیک ها و سایر داروهای ضد میکروبی دابسته هستیم و برای درمان بیماری ها به آن ها نیاز داریم اما هنگامی که مقاومت ضد میکروبی Antimicrobial resistance که با عنوان مقاومت دارویی drug resistance شناخته می شود، روی دهد سبب بی تأثیر شدن این داروها و در نتیجه نیاز به داروهای جدیدتر با هزینه بیشتر می گردد.

 

داروی ضد میکروب چیست؟

داروهای ضد میکروب داروهایی هستند که برای درمان عفونت هایی به کار می روند که توسط باکتری، قارچ، انگل و ویروس ایجاد شده اند. کشف این داروها یکی از مهم ترین پیشرفت ها در زمینه بهداشت است و توانسته است جان میلیون ها انسان را طی 70 سال گذشته نجات دهد. داروهای ضد میکروبی شامل آنتی بیوتیک ها، ضد انگل ها، داروهای شیمی درمانی و ضد ویروس هستند. امروزه ما زندگی طولانی تر و سالم تری داریم زیرا داروهای مفید و مؤثری از جمله داروهای ضد میکروب برای درمان بیماری ها در دسترس هستند تا قبل از کشف و دسترسی به داروهای ضد میکروب در دهه 1940، مردم از بیماری های عفونی از بین می رفتند. اما امروزه ما نمی توانیم دنیای بدون داروهای ضد میکروب را تصور کنیم. مصرف و سوء مصرف این داروها در پزشکی و دامپزشکی در 70 سال گذشته تعداد و انواع میکروب هایی را که نسبت به این داروها مقاوم شده اند را افزایش داده است و این موضوع باعث افزایش مرگ ها، ناتوانی و آسیب بیشتر و افزایش هزینه های مراقبت بهداشتی شده است.

 

مقاومت ضد میکروبی چیست؟

مقاومت ضد میکروبی که اغلببه عنوان مقاومت دارویی شناخته می شود، هنگامی اتفاق می افتد که عوامل بیماریزایی مانند باکتری، می شود، هنگامی اتفاق می افتد که عوامل بیماریزایی مانند باکتری، ویروس، قارچ و انگل به گونه ای تغییر می کنند که تجویز داروهایی که قبلاً برای درمان عفونت های حاصل از آن ها استفاده می شود بی اثر می شود و در حقیقت میکروب ها در برابر دارو از خود مقاومت نشان می دهند.

 

هنگامی که عوامل بیماریزا نسبت به بیشتر داروهای ضد میکروبی مقاوم می شوند، اغلب به عنوان ابرمیکروب Superbugs نامیده می شوند.

 

این موضوع بسیار نگران کننده است زیرا یک عفونت مقاوم ممکن است کشنده باشد، به دیگران منتقل شود و گسترش پیدا کند و باعث تحمیل هزینه های سنگین به افراد و جامعه شود، چرا که نیاز به استفاده از داروهای قویتر و گرانتری برای درمان همان بیماری وجود خواهد داشت. در واقع دستاوردهای پزشکی مدرن به وسیله مقاومت دارویی در معرض خطر است. بدون تأثیر داروهای ضد میکروبی برای درمان و پیشگیری از عفونت ها موقعیت درمان های از جمله پیوند عضو، شیمی درمانی و جراحی های مهم ممکن است به خطر بیفتد.

 

مقاومت ضد میکروبی می تواند با استفاده نامناسب از داروها بیشتر شود، به عنوان مثال هنگامی که مقدار کافی دارو برای درمان تجویز شده تا انتها به مصرف نمی رسد و یا افراد. اقدام به مصرف خودسرانه و بدون تجویز پزشک می کنند. زمینه بروز مقاومت دارویی فراهم می شود.کیفیت پایین دارو، نسخه اشتباه، پیشگیری و کنترل ناکافی عفونت نیز می توانند به گسترش و پیشرفت مقاومت دارویی کمک کنند.

 

چرا مقاومت دارویی یک نگرانی جهانی است؟

مصرف نا مناسب و غیر منطقی ضد میکروبی، شرایط مناسبی را برای ایجاد عوامل بیماریزای مقاوم، گسترش و باقی ماندن آن ها فراهم می کند. عفونت هایی که به علت عوامل بیماریزای مقاوم به دارو ایجاد می شوند به درمان های معمول پاسخ نمی دهند و این امر منجر به طولانی شدن بیماری افزایش خطر مرگ می گردد. هر ساله مقاومت به دارو سبب ایجاد حدود 440 هزار مورد جدید سل مقاوم به چند دارو می گردد که حداقل باعث 150 هزار مرگ می شود.

 

مقاومت نسل جدید داروهای ضد مالاریا نیز در کشورهایی که مالاریا شایع است، گسترش جهانی پیدا کرده است. همچنین درصد بالایی از عفونت های بیمارستان به وسیله باکتری های مقاوم ایجاد می شود. افزایش سفرها و تجارت های جهانی سبب می شود عوامل بیماریزای مقاوم، به سرعت به کشورها و قاره های دوردست گسترش پیدا کند.

 

عواملی که سبب ایجاد مقاومت دارویی می شوند عبارتند از:

مصرف نا مناسب و غیر منطقی دارو

ضعف اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت

کیفیت پایین داروها

 

فقدان یا ضعف سیستم های پایش و مراقبت بیماری ها به طور کلی می توان گفت دو عامل باعث افزایش و گسترش مقاومت به داروهای ضد میکروبی می شوند:

1- مصرف بیش از حد و سوء مصرف داروهای ضد میکروبی 

2- گسترش و انتشار ارگانیسم های مقاوم بین افراد، جامعه و کشورها

 

 بنابراین مقابله با مقاومت به داروهای ضد میکروبی نیاز به مداخله از دو طریق دارد.

1- بهبود مصرف دارو ضد میکروبی و خودداری از مصرف خوسرانه آن ها

2- جلوگیری از انتقال عوامل بیماریزای مقاوم به سایر افراد

آخرین رویداد

مانور بحران

زمان : 22 دی

مکان : بیمارستان محب مهر

اطلاعات بیشتر
محب مهر

"بیمارستان محب مهر ، بیمارستانی فوق تخصصی است که در جهت ارتقاء سطح سلامت جامعه، خدمات درمانی را با کیفیت مطلوب، در محیطی ایمن و مبتنی بر همدلی، احترام، پاسخگویی مهربانانه و بر گرفته از آخرین دستاوردهای علمی ارائه می نماید."

محب مهر هیچ سهامداری ندارد و در سال 1389 جایزه کارآفرین برتر در بخش خدمات را به خود اختصاص داده است.